Aktualności

Zakaz prowadzenia działalności trzeba indywidualizować

W dniu 24 września 2015 roku Sąd Najwyższy (dalej jako „SN”) wydał ważny wyrok (sygn. akt V CSK 689/14) dla osób wobec których orzeczono na podstawie art. 373 Prawa Upadłościowego i Naprawczego (dalej jako „PUiN”) zakaz prowadzenia  działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji innych wymienionych w tym przepisie funkcji. Zakaz taki może być orzeczony w przypadku, gdy z własnej winy dana osoba m.in. nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości czy po ogłoszeniu upadłości, ukryła majątek lub księgi handlowe albo inne dokumenty firmy.

Niniejsza sprawa dotyczyła Prezesa spółki z branży turystycznej, która chwilę po objęciu stanowiska Prezesa została postawiona w stan likwidacji. Wniosek o ogłoszenie upadłość zgłosił jednak wierzyciel, a wcześniej już Prezes spieniężył majątek spółki i spłacił część długów, ale upadłości spółki nie zgłosił. Sąd upadłościowy orzekł wobec niego trzyletni zakaz obejmujący wszystkie formy działalności wymienione w art. 373 PUiN. W ocenie Prezesa takie ograniczenie było jednak zbyt surowe i wobec oddalenia jego apelacji, wniósł skargę kasacyjną.

SN zgodził się ze stanowiskiem skarżącego. W ocenie SN wybitnie ochronny cel przepisu art. 373 PUiN (eliminacja z obrotu gospodarczego osób niewykonujących przewidzianych w tym przepisie obowiązków służących pewności i bezpieczeństwu tego obrotu) nie oznacza, że należy rezygnować z reguły odpowiedniego indywidualizowania orzekania zakazu w stosunku do uczestników postępowania obejmowanych takim zakazem. Przy czym nie chodzi tu tylko o indywidualizację w znaczeniu temporalnym (zakaz od 3 do 10 lat), ale także przedmiotowym – zakaz prowadzenia działalności gospodarczej tylko na własny rachunek, albo tylko tzw. działalności menadżerskiej, ewentualnie – zakaz pełnienia tylko niektórych funkcji menadżerskich. Taka indywidualizacja wynika już z treści art. 373 ust. 2 PUiN, skoro przy orzekaniu o zakazie należy brać pod uwagę „stopień winy oraz skutki podejmowanych działań” (zaniechań).

 Do góry