Zaznacz stronę

AML

Choć przepisy o Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych wchodzą 13 października 2019 roku i choć ich wejście w życie tak czy inaczej stanowić będzie rewolucję w funkcjonowaniu spółek handlowych nadal nie sposób jest wyjaśnić istotnych kwestii związanych z działaniem Rejestru – nie wyjaśnia ich ani ustawa, ani także rozporządzenie wykonawcze.

Jedną z tych kwestii – zasadniczą, z punktu widzenia podmiotów zgłaszających dane do Rejestru sygnalizujemy w innym miejscu. Mianowicie  – nie sposób z przepisów wyprowadzić czy i w jakiej sytuacji spółki będą miały możliwość deklarowania nie kapitałowego beneficjenta rzeczywistego, którym, według ustawy AMLFT może być członek władz spółki.

Trudno sobie wyobrazić – lub raczej nie sposób sobie wyobrazić, by Rejestr funkcjonował na zasadach analogicznych do innych rejestrów publicznych, w tym zwłaszcza Krajowego Rejestru Sądowego czy też CEIDG. Formalnie – Rejestr jest jawny (art. 67 Ustawy), wiadomo jednak, że Rejestr operuje niezwykle drażliwymi danymi – danymi osób fizycznych.

Innymi słowy – z rejestru będzie wynikać – musi wynikać kto, z imienia i nazwiska, jest dominującym właścicielem wielkich, nierzadko wielomilionowych czy miliardowych biznesów. Część z tych informacji jest dzisiaj dostępna w KRS, ale jest to z całą pewnością jedynie niewielka część. Pieniądze, jak to mówią, lubią anonimowość, a Rejestr idzie dokładnie w przeciwnym kierunku.

W zakresie udostępniania danych przewidziana jest szczególna procedura, choć nadal nie ona dość szczegółowa, by mieć pewność, w jakim stopniu jawność Rejestru będzie realnie zapewniona.

Z par. 4 Rozporządzenia (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 maja 2018 r w sprawie wniosków o udostępnienie informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz udostępniania tych informacji) wynika jedynie, że aby uzyskać informację o beneficjencie rzeczywistym należy dysponować jego numerem PESEL lub numerem identyfikacji podatkowej spółki lub też imieniem i nazwiskiem i datą urodzenia beneficjenta rzeczywistego – w przypadku beneficjentów rzeczywistych zgłoszonych do Rejestru jako osoby nieposiadające numeru PESEL.

Rozporządzenie nie wskazuje żadnych innych przesłanek udzielania informacji, nie wskazuje także kto i w jakim trybie rozpatruje wniosek w przypadkach wątpliwych lub niejasnych choć z faktu, że informacja o beneficjencie rzeczywistych udzielana jest w ciągu 5 minut od złożenia wniosku wynika, że w standardowej procedurze informacja generowana jest automatycznie.

Z powyższego wynika, że wystarczy we wniosku podać numer NIP spółki, by uzyskać informację o tym, kto jest ujawnionym w Rejestrze jej beneficjentem rzeczywistym.

Funkcjonowanie systemu w całej pełni  łącznie z oczekiwanym wdrożeniem sankcji wobec podmiotów nie zgłaszających swoich beneficjentów rzeczywistych, nastąpi w terminie 6 miesięcy od daty wejścia w życie przepisów ustawy, to jest 13 kwietnia 2020 roku. Chyba, vacatio legis zostanie przedłużone z czym, wobec znaczenia tej implementacji prawnej trzeba się liczyć.