Publikacje

Składki za wykładowców: uczelnie znów nie wiedzą, na czym stoją

    •  Katarzyna Kamińska

Orzeczenie Sądu Najwyższego może być zaskoczeniem dla uczelni, chociaż tak naprawdę – nie powinno. Komentowany wyrok dotyka jednej z podstawowych i swoich dla prawa ubezpieczeń społecznych zasad wprowadzonych w celu eliminowania prób obejścia prawa poprzez zawieranie z własnymi pracownikami dodatkowych umów cywilnoprawnych zwolnionych z obciążeń składkowych. Jest to art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który zawiera autonomiczną na gruncie ubezpieczeń społecznych definicję pracownika.

Zgodnie z tym przepisem za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług lub umowy o dzieło) jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W takim przypadku ustawodawca nakazuje traktować także tę dodatkową umowę tak jakby była ona umową o pracę. W konsekwencji cały osiągany przez daną osobę przychód podlega oskładkowaniu. Co więcej, zgodnie z orzecznictwem SN, płatnikiem składek jest tutaj podmiot związany z zatrudnioną osobą stosunkiem pracy, nawet gdy posłużono się konstrukcją dodatkowego zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej w innym podmiocie.

Z tego względu orzeczenie I UK 450/14 nie stanowi novum. Uczelnie natomiast zapomniały, że kwestie kwalifikacji prawnej – jako umowy zlecenia/o pracę czy umowy o dzieło – „usługi” polegającej na wygłoszeniu cyklu wykładów mają znaczenie wówczas, gdy jest to jedyna podstawa zatrudnienia wykładowcy. Wtedy wykazanie, że dany cykl ma cechy utworu powoduje, że można uznać go za dzieło, a osoba go wygłaszająca nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Natomiast w sytuacji, gdy wykładowca świadczy na podstawie takiej umowy dodatkowe usługi na rzecz uczelni-pracodawcy, zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy a charakter prawny umowy nie podlega w ogóle badaniu.

  • Wydawnictwo
  • "Dziennik Gazeta Prawna" z dnia 12 listopada 2015 roku (dodatek: Ubezpieczenia i Świadczenia)
 Do góry